Patent, teknik bir buluş için üçüncü kişilerin izinsiz ticari kullanımına karşı ileri sürülebilen bir sınai mülkiyet hakkıdır. Türkiye'de patent başvuruları TÜRKPATENT Kurumu'na yapılır ve koruma, başvuru tarihinden itibaren 20 yıllık kanuni süreyle sınırlıdır; hakkın sürdürülmesi için gerekli koşulların yerine getirilmesi gerekir.

Bir buluşun patent alabilmesi için genel olarak üç temel şartın birlikte sağlanması beklenir. Bu şartlar ilgili mevzuata göre değerlendirilir:

Yenilik: Buluş, başvuru tarihinden önce kamuya açık hale gelmiş bir teknik bilgiyle aynı değilse yeni kabul edilir.
Buluş basamağı: Buluş, ilgili teknik alanda uzman bir kişi için açık bir çıkış olmamalıdır.
Sanayiye uygulanabilirlik: Buluş, bir sanayi veya tarım alanında üretilebilir ya da kullanılabilir olmalıdır.

Başvuru aşamasında genellikle şu belgeler hazırlanır: buluşun adı ve teknik alanı, buluşun önceki teknikten farkını açıklayan bir tanım, koruma talebinin yazıldığı istemler ve gerekiyorsa şekiller. İstemler, başvurunun en önemli bölümüdür; geniş ya da dar yazılması hem koruma kapsamını hem de ret riskini doğrudan etkiler.

Tescil süreci kabaca şu adımlardan oluşur: başvurunun yapılması ve resmi evrak kontrolü, önceki teknik üzerinde araştırma, teknik inceleme, gerekli görülürse eksiklik bildirimlerine ve itirazlara cevap verilmesi ve son olarak koşulların sağlanması halinde tescil işlemi ile kaydın yayımlanması. Her aşamanın süresi başvurunun türüne ve incelemenin yoğunluğuna göre değişebilir; bu nedenle belirli bir gün sayısı verilmez.

Ret ihtimali her zaman vardır. Buluşun önceki bir yayınla benzer bulunması, istemlerin yeterince açık yazılmaması ya da teknik etkinin anlatılmaması karşılaşılabilen ret nedenleri arasındadır. Bu nedenle başvuru öncesinde ücretsiz ön araştırma yaptırmak, buluşun yeniliğini gözden geçirmek açısından yararlı olabilir.

Ücretler için TÜRKPATENT'in güncel tarifesi geçerlidir; başvuru öncesi doğrulayın. Buluşunuzu açıklamadan önce, Türkiye'de buluşçunun kendi açıklaması için tanınan 12 ay hoşgörü süresinin (SMK m.84) yurt dışında geçerli olmayabileceğini hatırlayın. Hangi ülkelerde koruma istediğinizi netleştirmek ve gerekirse rüçhan hakkını (Paris Sözleşmesi uyarınca patentte 12 ay) takip etmek de planlamanın parçasıdır. Bu istisnanın uygulanması açıklamanın kaynağına, tarihine ve SMK m.84 koşullarına bağlıdır; açıklama kayıtları dosya özelinde incelenmelidir.

Çalışmaya bir buluş bildirim formuyla başlayabilirsiniz. Formda mevcut ürünün hangi durumda yetersiz kaldığını, geliştirdiğiniz çözümün bileşenlerini ve parçaların birbirleriyle ilişkisini anlatın. Bir çizim üzerindeki numaralarla açıklama metninin eşleşmesi, inceleyen kişinin sistemi anlamasını kolaylaştırır. Deneme sonuçları varsa ölçüm koşullarını da kaydedin; yalnız başarılı sonucu yazmak teknik farkı açıklamaya yetmeyebilir. Başvuru sahibini, buluşu yapan kişileri ve çalışanlarla veya iş ortaklarıyla yapılan sözleşmeleri dosyada ayrı başlıklarda tutun. Bu hazırlık, teknik anlatım ile hak sahipliği bilgisinin birbirine karışmasını önler. Başvuru metni hazırlanırken bir mühendislik günlüğünden yararlanmak faydalıdır; ancak günlükteki her ayrıntının koruma talebine dönüşmesi gerekmez.

Başvuru hazırlığında yardım için hizmet sayfamız: /tr/hizmetler/patent-basvurusu Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; dosyanıza özel değerlendirme için vekilimize danışın.

Patent Nasıl Alınır? 2026 Patent Başvuru Şartları ve Tescil Süreci