Bir buluş için birden fazla ülkede koruma istendiğinde her ülkeye ayrı ayrı başvuru yapmak zaman ve maliyet açısından ağır olabilir. PCT (Patent İşbirliği Antlaşması), WIPO bünyesinde yürütülen ve tek bir uluslararası başvuru ile birçok ülkede koruma aranmasına imkân veren bir sistemdir.

PCT sistemi tek başına bir patent vermez. Uluslararası aşamada buluşun uluslararası bir arama raporu ve görüşünün hazırlanması yapılır. Ardından başvuru sahibi koruma istediği her ülkede ulusal aşamaya geçer ve o ülkenin kendi kurallarına göre incelemeye tabi tutulur.

Rüçhan hakkı bu sürecin en önemli parçalarından biridir. Paris Sözleşmesi uyarınca ilk patent başvurusunun yapılmasından sonra, patentte 12 ay içinde başka ülkelere aynı buluş için başvuru yapılabilir ve bu başvurular ilk başvuru tarihini koruyabilir. Bu süre, uluslararası başvuru planı için kritik bir zaman penceresidir.

Bu nedenle başvuru stratejisi erken belirlenmelidir. Hangi ülkelerde koruma istendiği, pazarın büyüklüğü, rekabet ve buluşun yayımlanma durumu bu kararı etkiler. Hangi ülkelerin PCT'ye taraf olduğunu ve ulusal aşamada hangi belgelerin istendiğini ilgili resmi kaynaklardan kontrol etmek gerekir.

Dikkat edilecek noktalar:

İlk başvuru tarihi ve rüçhan süresi takip edilmelidir.
Buluş başvurudan önce yayımlanmış ya da gösterilmişse yenilik değerlendirmesi zorlaşabilir.
Her ülkenin çeviri, vekillik ve ücret gereklilikleri farklı olabilir.
Ulusal aşamaya geçiş için ilgili ülkenin güncel süre ve kuralları doğrulanmalıdır.

Türkiye'deki ilk başvurudan sonra PCT veya başka ülkelere başvuru hazırlanırken, Türkiye'deki hoşgörü uygulamasının diğer ülkelerde aynı şekilde uygulanmayabileceği unutulmamalıdır. Türkiye'de buluşçunun kendi açıklaması için 12 ay hoşgörü süresi tanınır (SMK m.84), ancak bu süre yurt dışında esas alınmamalıdır. Bu istisnanın uygulanması açıklamanın kaynağına, tarihine ve SMK m.84 koşullarına bağlıdır; açıklama kayıtları dosya özelinde incelenmelidir.

Ücretler, PCT başvurusunun türüne ve hedef ülkelere göre değişir. Ücretler için TÜRKPATENT'in güncel tarifesi ve ilgili ülkelerin güncel tarifeleri geçerlidir; başvuru öncesi doğrulayın.

Uluslararası planı hazırlarken ülkeleri yalnız satış beklentisine göre sıralamayın. Üretimin nerede yapılacağı, lisans görüşmelerinin hangi pazarlarda yürütüleceği ve ürünün dağıtım kanalları da değerlendirmeye alınabilir. Her hedef için bir karar notu oluşturun: neden koruma aranıyor, hangi teknik sürüm esas alınıyor ve hazırlık sorumlusu kim? Çeviri hazırlığında terimlerin aynı anlamı taşıması önemlidir; farklı dillerdeki metinlerin teknik ilişkiyi değiştirmemesi gerekir. Ayrıca şirket adı, başvuru sahibi bilgileri ve ilk başvurunun kayıtları tutarlı tutulmalıdır. Bir başvuru numarası elde edilmesi ile seçilen ülkelerde hak elde edilmesi farklı aşamalardır. Planlama tablosu bu farkı görünür kılmalı ve her ülkenin işlem durumunu ayrı göstermelidir.

Uluslararası başvuru süreci karmaşık olduğu için hedef pazarlar ve zamanlama konusunda planlama yapmak faydalıdır. Yurt dışı başvuru hizmetimiz için: /tr/hizmetler/yurt-disi Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; dosyanıza özel değerlendirme için vekilimize danışın.

Uluslararası Patent Başvurusu Nasıl Yapılır? PCT Sistemi ve Rüçhan Hakkı